เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้🍪
เราใช้ Cookies เพื่อให้ท่านได้รับประสบการณ์ออนไลน์ที่ดีที่สุด สรุปนโยบายความเป็นส่วนตัวและ Cookies อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่

ภาวะสมาธิสั้นลงจากหน้าจอ ในเด็กเล็ก เกิดจากการที่เด็กได้รับการกระตุ้นจากสมาร์ตโฟน แท็บเล็ต หรือทีวี มากเกินไปในวัยที่สมองกำลังพัฒนา ภาพและเสียงที่เคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วในหน้าจอทำให้สมองส่วนหน้า ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมสมาธิ ยับยั้งชั่งใจ และจัดการอารมณ์ ทำงานชะลอตัว ส่งผลให้เด็กมีอาการ รอคอยไม่ได้ ร้องกรี๊ดเมื่อถูกขัดใจ ไม่อดทน พูดช้า สบตาน้อย และสมาธิสั้นลง ต้องแยกจากโรคสมาธิสั้น (ADHD) ที่เกิดจากความบกพร่องของสารเคมีในสมองตั้งแต่กำเนิด ภาวะสมาธิสั้นลงจากหน้าจอนี้ สามารถปรับเปลี่ยนและรักษาให้กลับมาเป็นปกติได้ หากกุมารแพทย์และพ่อแม่ร่วมมือกันปรับพฤติกรรม ลดการใช้หน้าจออย่างเด็ดขาด และกระตุ้นพัฒนาการด้วยกิจกรรมเชิงปฏิสัมพันธ์ ก่อนที่จะส่งผลกระทบต่อพัฒนาการระยะยาวของเด็ก
ภัยเงียบจากหน้าจอในเด็กยุคดิจิทัล
สมาคมกุมารแพทย์แห่งประเทศไทยแนะนำว่า เด็กอายุต่ำกว่า 2 ขวบ ไม่ควรใช้หน้าจอทุกชนิด แต่ในความเป็นจริงพบว่า เด็กไทยวัย 1–3 ขวบ ใช้เวลาอยู่หน้าจอเฉลี่ยสูงถึง 3–4 ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งเกินเกณฑ์มาตรฐานถึง 3-4 เท่า ยอดการนำเด็กเข้าพบกุมารแพทย์ด้านพัฒนาการและพฤติกรรมด้วยอาการ "ใจร้อน วู่วาม ไม่ฟังคำสั่ง" เพิ่มสูงขึ้นกว่า 50% ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา โดยมากกว่าครึ่งหนึ่งเกิดจากการเลี้ยงดูด้วยสื่อดิจิทัล
ภาวะสมาธิสั้นลงจากหน้าจอ กับ โรคสมาธิสั้น (ADHD) ต่างกันอย่างไร?
โรคสมาธิสั้น (ADHD): เกิดจากความไม่สมดุลของสารเคมีในสมองและพันธุกรรม อาการมักแสดงออกในทุกสถานที่ (ทั้งที่บ้าน โรงเรียน) และต้องใช้การรักษาด้วยยาร่วมกับการปรับพฤติกรรม
สังเกตอย่างไรว่าลูกเริ่มมีอาการ "สมาธิสั้นลง" ?
สมาธิสั้นลงในชีวิตจริง : เล่นของเล่นชิ้นหนึ่งได้ไม่ถึง 1–2 นาทีก็เปลี่ยน ทนฟังนิทานจนจบไม่ได้ แต่กลับนั่งจ้องหน้าจอได้นานเป็นชั่วโมง
อารมณ์รุนแรงเมื่อปิดจอ : เกิดอาการอาละวาด กรี๊ด ทำร้ายตัวเองหรือผู้อื่น เมื่อถูกแย่งมือถือหรือปิดทีวี
เด็กกลุ่มไหนจัดเป็น "กลุ่มเสี่ยงสูง" ต่อภาวะสมาธิสั้น?
เด็กวัยแรกเกิด – 3 ขวบ: เป็นช่วงวัยที่สมองสร้างเครือข่ายเส้นประสาทรวดเร็วที่สุด การให้ดูหน้าจอในวัยนี้จะขัดขวางการพัฒนาของสมองส่วนคิดวิเคราะห์
สังเกตปัจจัยแวดล้อมที่กำลังกระตุ้นลูกน้อย
หากคุณแม่หรือคุณพ่อพบพฤติกรรมเหล่านี้ในบ้าน ควรรีบปรับเปลี่ยนก่อนพัฒนาการลูกจะล่าช้า
การประเมินพัฒนาการเชิงรุก
ศูนย์สุขภาพเด็กและพัฒนาการเด็กของเรา พร้อมให้บริการตรวจคัดกรองและปรับพฤติกรรมอย่างตรงจุด
1. การประเมินพัฒนาการรอบด้าน
กุมารแพทย์เฉพาะทางด้านพัฒนาการและพฤติกรรมเด็ก จะทำการประเมินพัฒนาการ 5 ด้าน (การเคลื่อนไหวกล้ามเนื้อมัดใหญ่ กล้ามเนื้อมัดเล็ก ภาษา สังคม และการปรับตัว) เพื่อแยกแยะระหว่าง โรคซนสมาธิสั้น (ADHD), ภาวะสมาธิสั้นจากหน้าจอ ภาวะซนตามวัย หรือ ออทิสติก
2. นวัตกรรมกิจกรรมบำบัดและกระตุ้นพัฒนาการ
กิจกรรมบำบัดปรับการรับรู้ความรู้สึก : ใช้ห้องกิจกรรมบำบัดฝึกการเคลื่อนไหว การทรงตัว และการควบคุมกล้ามเนื้อ เพื่อช่วยให้สมองจัดระเบียบการรับรู้ สดชื่น และหลั่งสารความสุขตามธรรมชาติ
การปิดจอ คือการเปิดโลกการเรียนรู้ที่แท้จริงให้ลูกรัก
เทคนิค "Detox หน้าจอ" และปรับพฤติกรรมที่บ้าน 3 ขั้นตอนการ Detox หน้าจออย่างได้ผล

การเตรียมตัวก่อนพาเด็กมาพบกุมารแพทย์พัฒนาการ
อัดคลิปวิดีโอพฤติกรรมที่บ้าน เช่น ช่วงที่เด็กงอแง อาละวาด หรือช่วงที่เรียกชื่อแล้วไม่หัน เพื่อนำมาให้แพทย์ประเมิน
ความอันตรายของ "ภาวะสมาธิสั้นลงจากหน้าจอ " ไม่ใช่แค่เรื่องของการไม่มีสมาธิ แต่คือ ความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุรุนแรง, ภาวะซึมเศร้าและการติดสารเสพติด, ความล้มเหลวในการเรียนและการทำงาน รวมถึงปัญหาความสัมพันธ์ ซึ่งทั้งหมดนี้สามารถป้องกันและบรรเทาลงได้ หากได้รับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์และรับการรักษา (ด้วยยาและการปรับพฤติกรรม) ตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม
โรงพยาบาลธนบุรี ทวีวัฒนา ใส่ใจในการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม ด้วยทีมกุมารแพทย์เฉพาะทางพัฒนาการเด็ก นักกิจกรรมบำบัด และนักจิตวิทยาเด็ก ที่พร้อมวางแผนดูแลและฟื้นฟูพัฒนาการของลูกน้อยอย่างเป็นระบบ ในบรรยากาศที่อบอุ่น เป็นมิตร และปลอดภัย เพื่อให้ลูกรักเติบโตอย่างแข็งแรงทั้งร่างกาย จิตใจ และสติปัญญา
พญ.นฤภร เกษมลาวัณย์ (ว.52603)
(กุมารเเพทย์พัฒนาการเเละพฤติกรรม)