ภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ (PMOS & PCOS)

          ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ Polyendocrine metabolic ovarian syndrome (PMOS) และ ถุงน้ำ / ซีสต์ในรังไข่ เป็นสองความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์สตรีที่คนส่วนใหญ่มักสับสน โดย PCOS เป็นโรคกลุ่มอาการที่มีความผิดปกติของรังไข่และระบบต่อมไร้ท่อ ทำให้มีถุงน้ำขนาดเล็กจำนวนมากในรังไข่ ส่งผลให้ประจำเดือนมาไม่ปกติ มีฮอร์โมนเพศชายสูง และเกิดภาวะดื้ออินซูลิน ส่วน ซีสต์ที่รังไข่ คือถุงน้ำที่โตผิดปกติขึ้นมา การรักษา PMOS ในปัจจุบันมีตั้งแต่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การใช้ยาปรับฮอร์โมน ไปจนถึงเทคโนโลยีการผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็ก (MIS) เพื่อนำถุงน้ำออกโดยไม่ทำลายเนื้อเยื่อรังไข่ส่วนที่ดี 

 ภัยเงียบในร่างกายผู้หญิง

          PCOS เป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ที่ทำให้เกิด ภาวะมีบุตรยากในสตรี (Anovulatory Infertility) เนื่องจากไข่ไม่ตกตามธรรมชาติ ผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ทั่วโลกเผชิญกับภาวะ PCOS สูงถึง 8-13% และที่น่าตกใจคือ กว่า 70% ของผู้ที่เป็น ไม่รู้ตัวว่าตนเองกำลังมีอาการ  ผู้หญิงที่เป็น PCOS มีความเสี่ยงที่จะพัฒนาไปเป็นโรคเบาหวานประเภทที่ 2 สูงขึ้นถึง 4 เท่า เมื่อเทียบกับผู้หญิงทั่วไป เนื่องจากภาวะดื้ออินซูลินที่แฝงอยู่

อาการของ PCOS ต่างจากซีสต์รังไข่ทั่วไปอย่างไร ?

จุดสังเกตสำคัญที่ผู้หญิงทุกคนควรรู้เพื่อประเมินความเสี่ยงเบื้องต้น

• อาการเด่นของ PCOS (ภาวะถุงน้ำหลายใบ) : ประจำเดือนมาห่างกันมาก (เช่น 2-3 เดือนมาครั้ง) หรือขาดประจำเดือน, หน้ามันเป็นสิวง่าย, มีขนขึ้นดกตามร่างกาย (หนวด, ขนหน้าอก) คล้ายเพศชาย และน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นง่าย/ลดยาก
• อาการเด่นของซีสต์รังไข่ (ถุงน้ำเดี่ยว): มักไม่มีอาการถ้าถุงน้ำขนาดเล็ก ตรวจพบได้จากการทำอัลตราซาวน์

ใครคือ "กลุ่มเสี่ยง" ที่รังไข่จะส่งสัญญาณเตือน ?

• ผู้ที่มีภาวะอ้วนหรือน้ำหนักเกินเกณฑ์ : ไขมันที่สะสมมากเกินไปจะส่งผลให้ร่างกายผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนผิดปกติ และกระตุ้นภาวะดื้ออินซูลิน
• ผู้ที่มีประวัติครอบครัว : หากมีมารดาหรือพี่สาวน้องสาวเป็น PCOS หรือมีประวัติซีสต์รังไข่ จะมีโอกาสเสี่ยงสูงขึ้นจากปัจจัยทางพันธุกรรม

แนวทางการรักษาและเทคโนโลยี : จุดเด่นในการดูแลรักษาเฉพาะบุคคล

          โรงพยาบาลของเรามุ่งเน้นการรักษาที่ตรงจุดและเหมาะสมกับเป้าหมายของคนไข้แต่ละราย (เช่น ต้องการมีบุตร หรือต้องการปรับประจำเดือนให้สม่ำเสมอ) โดยแบ่งแนวทางออกเป็น

1. การปรับสมดุลและรักษาด้วยยา (Medical & Lifestyle Management)

• การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม: การคำนวณสารอาหารและการออกกำลังกายเพื่อลดน้ำหนัก ซึ่งช่วยลดภาวะดื้ออินซูลินได้อย่างเป็นรูปธรรมในกลุ่ม PCOS

• การใช้ยาควบคุมฮอร์โมน: การใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม เพื่อปรับให้ประจำเดือนมาสม่ำเสมอและลดอาการหน้ามัน ขนดก แบบผู้ชาย

ผู้หญิงยุคใหม่ต้องตรวจเช็คระบบภายในทุกปี

          "PCOS และซีสต์รังไข่ ไม่ใช่เพียงโรคของระบบสืบพันธุ์ แต่คือสัญญาณเตือนความไม่สมดุลของระบบเผาผลาญและฮอร์โมนทั่วร่างกาย" การเข้ารับการตรวจอัลตราซาวนด์ทางนรีเวชอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้พบความผิดปกติตั้งแต่ระยะเริ่มแรก ทำให้สามารถวางแผนปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และรักษาได้ทันท่วงที ก่อนที่โรคจะส่งผลกระทบต่อการมีบุตรหรือนำพาโรคเรื้อรังอื่นๆ มาสู่คุณ

การเตรียมตัวก่อนและหลังเข้ารับการตรวจรักษา

ก่อนการตรวจประเมิน

• จดบันทึกรอบประจำเดือนอย่างละเอียด (วันแรกที่มา ระยะเวลา และความห่างของรอบ)
• สังเกตอาการข้างเคียง เช่น น้ำหนักที่ขึ้นผิดปกติ หรือปวดท้องน้อยขณะมีเพศสัมพันธ์ เพื่อแจ้งแพทย์
• หากต้องเข้ารับการอัลตราซาวนด์ผ่านทางหน้าท้อง อาจต้องดื่มน้ำและกลั้นปัสสาวะไว้ล่วงหน้าเพื่อให้เห็นมดลูกและรังไข่ชัดเจน

            โรงพยาบาลธนบุรี ทวีวัฒนา ใส่ใจในการดูแลสุขภาพของผู้ป่วยทุกอาการ เราพร้อมดูแลคุณด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางสูติ-นรีเวชกรรม และแพทย์ด้านต่อมไร้ท่อที่พร้อมดูแลประสานงานร่วมกัน พร้อมด้วยเทคโนโลยีการตรวจอัลตราซาวนด์ 4 มิติ และห้องผ่าตัดผ่านกล้องที่ได้มาตรฐานสากล เพื่อให้ทุกลมหายใจและการใช้ชีวิตของผู้หญิงเต็มไปด้วยความมั่นใจและมีสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน  เพื่อช่วยให้คุณสามารถกลับใช้ชีวิตและไลฟ์สไตล์ที่รักได้อย่างมั่นใจและปลอดภัย